Timo de Rijk, directeur van het Design Museum Den Bosch, en Hans Gubbels, directeur van Cube design museum Kerkrade, schrijven hier een wisselcolumn over design en andere zaken.

Eind oktober vond in Eindhoven de jaarlijkse design manifestatie Dutch Design Week plaats. Voor de derde keer op rij verzorgde Cube design museum daar samen met de stichting Designlink een expositie van genomineerden voor de erkenning Goed Industrieel Ontwerp. In al het geweld van design dat de wereld zal gaan redden was dit een van de weinige exposities welke ontwerpen liet zien die daadwerkelijk voor productie op grotere schaal zijn ontworpen. Ontwerpen die we dagdagelijks tegen kunnen komen en die mooi, zinvol en functioneel tegelijk moeten zijn.

Enige columns terug vertelde ik over het huis dat ik zelf aan het bouwen ben. Afgelopen week werd de warmtepomp geleverd. Nadat het apparaat van de verpakking was ontdaan kwam een monolithisch, prachtig vormgegeven apparaat ter grootte van een dubbele Amerikaanse koelkast tevoorschijn. Mooie belijning, goed leesbaar display op de goede hoogte, geen enkel stukje techniek te zien. Nog jammer om die in een kamertje achteraf te zetten. De installateur ging vervolgens aan het werk. Toen deze twee dagen later gereed was bekroop me een heel ander gevoel. Er was een netwerk aan leidingen gelegd, buffervat opgehangen, overstort gemaakt, lekbak geplaatst en nog meer zaken waarvan ik de naam alweer kwijt ben. De mooi vormgegeven warmtepomp was onderdeel geworden van een soort industriële centrale waarin vormgeving geen rol speelt. Ik ben nu toch blij dat hij in een kamertje achteraf staat, ofschoon ik als techneut toch regelmatig naar dit technisch hoogstandje zal gaan kijken.

Ik realiseerde me echter dat een goed ontwerp pas volledig tot zijn recht komt in de juiste setting. Doordenkend over de omgeving waarin de warmtepomp gebruikt wordt, had de ontwerper wellicht toch andere keuzes kunnen maken. Diverse aansluitingen hadden in het apparaat zelf verwerkt kunnen worden. Losse bijbehorende elementen hadden ontworpen kunnen worden of een installatie instructie bijgeleverd die routing van leidingen voorstelde passend bij het ontwerp. Of misschien had er zelfs helemaal geen buitenkant ontworpen hoeven te worden, had het alleen de rol om het apparaat geschikt te maken voor de verkoopbrochure. Voor mij was het in een geïsoleerde omgeving een mooi voorbeeld van goed industrieel ontwerp, maar in de toepassing een zinloos ontwerp. Ik hoop dat de functionaliteit van de warmtepomp, een behaaglijk huis, wel klopt.


Dit artikel is onderdeel van ZL Podium en valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie.