Herman Brusselmans, de voormalige jonge oppergod der Vlaamse Letteren, wordt binnenkort zestig jaar. Zelf schrijft hij gewoon lekker door, misschien haalt hij de honderd boeken wel, de zeventig is hij in elk geval al gepasseerd. Er is altijd wel iemand die bereid is om er een feestje van te maken, in dit geval de stichting Behoud de Begeerte, die Brusselmans al heel vroeg in zijn carrière uitnodigde om mee te toeren met het literaire circus Saint Amour. Brusselmans is zélf tot thema gekozen. En de liefde natuurlijk. “Daar trek ik me meestal geen fuck van aan. Maar nu moet ik wel. Het is altijd wat, maar als ik dat moet gaan uitleggen, wordt het net een damesblad”, vertelt hij in deze editie aan Annemarie Staaks.
Brusselmans schreef ook ooit (1989) voor het theater, samen met Tom Lanoye bijvoorbeeld (De Canadese muur). En Het Vervolg, voorganger van Toneelgroep Maastricht, bracht in 2004 zijn roman Mank voor het voetlicht. Nog steeds kiest de Maastrichtse toneelgroep voor (regionale) verhalen en minder voor de actualiteit, laat artistiek leider Servé Hermans optekenen in Jeroen. “De actualiteit zit niet in het DNA van dit theater.” In een debat met collega’s Piet Menu (Het Zuidelijk Toneel) en Stijn Devillé (Het nieuwstedelijk), uitgelokt voor deze editie van Jeroen, ging het over de vraag of de gezelschappen zich geroepen voelen om de actualiteit te bespelen. Het Zuidelijk Toneel bracht liefst zes programma’s rond de Amerikaanse verkiezingen en twaalf uur aan één stuk tijdens de verkiezingsnacht zelf. Het nieuwstedelijk maakte vorig jaar een theaterstuk over milieu en energie. Bleek de première samen te vallen met de klimaattop in Parijs en de ophef over de Belgische kerncentrales. Stijn Devillé: “Zo actueel dat ik er bijna bang van werd.”
Je kunt ook een verhaal gaan ophalen en in de actualiteit brengen. Zoals Bart Baele en Yves Degryse van theatergroep Berlin. Ze togen vele malen naar Tsjernobyl om verhalen te tanken bij Pétro en Nadia die er in alle kommer zijn blijven wonen. Zvizdal heet de voorstelling die te zien is bij C-mine. Cultuurcentrum Hasselt presenteert met Laika jeugdtheater over vluchtelingen, het Parktheater Eindhoven presenteert regisseur Johan Simons’ bewerking van Platform en Onderworpen, boeken over onze tijdgeest van de Franse schrijver Houellebecq. Terwijl een jonge theatermaker als Sam Scheuermann, vierdejaars Toneelacademie, geholpen door de talentenmakers van VIA ZUID, de actualiteit zoekt op plekken waar we elkaar vluchtig ontmoeten; in de trein, op het station, hotellobby’s, tankstations. Wij, die altijd druk zijn en ons razendsnel over de wereld begeven, die makkelijk veranderen van politieke voorkeur en van identiteit. “Wat blijft er van ons over als we onszelf voortdurend in een andere vorm kneden”, vraagt ze zich – ook op de vlakke vloer – af.
Ook de jarige Brusselmans moet zichzelf in een andere vorm kneden als hij het podium opgaat; hij kneedt de schrijver in een cabaretier. “Want verrassing is belangrijk.” Kneed u zelf tot lezer van Jeroen en laat u verrassen.

EMILE HOLLMAN, eindredacteur Jeroen